به‌رپرسێ بنگه‌هێ زانین یێ ساخله‌مییا قوتابخانه‌یان: هند نه‌خۆش ناهێنه‌ ده‌ڤ مه‌ هندى یێن خۆش دهێن

به‌رپرسێ بنگه‌هێ زانین یێ ساخله‌مییا قوتابخانه‌یان: هند نه‌خۆش ناهێنه‌ ده‌ڤ مه‌ هندى یێن خۆش دهێن

نوره‌دین عه‌بدوللا حه‌مدى به‌رپرسێ بنگه‌هێ زانین یێ ساخله‌مییا قوتابخانه‌یان، د هه‌ڤپه‌یڤینه‌كا تایبه‌ت دا بۆ كۆڤارا په‌روه‌رده‌یا نوو دیاركر كو ئه‌و سه‌ره‌ده‌ریێ د گه‌ل قوتابییان و وان هه‌موو كه‌سان دكه‌ن یێن د ڤى بوارى دا كار دكه‌ن، زۆربه‌یا قوتابى و مامۆستایان وه‌سا تێدگه‌هن كو كارێ وان ب تنێ ده‌ستووردانا نه‌خۆشیێ یه‌ و گۆت:( هند نه‌خۆش ناهێنه‌ ده‌ڤ مه‌، هندى یێن خۆش دهێن).

هه‌ڤپه‌یڤین، ئازاد نسرى:
ئازاد: بنگه‌هێ زانین یێ ساخله‌مییا قوتابخانه‌یان كه‌نگى هاتییه‌ دامه‌زراندن و چ كار و بزاڤان ئه‌نجام دده‌ت و خزمه‌تا چ ته‌خ دكه‌ت؟
نوره‌دین: بنگه‌هێ زانین یێ ساخله‌مییا قوتابخانه‌یان ل 1/10/2003 هاتییه‌ دامه‌زراندن، وه‌ك سه‌نته‌ره‌كێ تایبه‌تمه‌ند گرێداى ب كار و چالاكیێن  په‌روه‌ردێ و كولیژان ڤه‌، سه‌ره‌ده‌ریا مه‌ نه‌ ب تنێ د گه‌ل قوتابیانه‌؛ د گه‌ل قوتابخانه‌ و كولیژانه‌، ئانكو سه‌ره‌ده‌رییا مه‌ د گه‌ل قوتابییان و وان هه‌موو كه‌سانه‌ یێن د ڤى بوارى دا كار دكه‌ن. كارێ مه‌ ل وه‌رزێ هاڤینێ ده‌ستپێدكه‌ت و ئه‌م ل ڤى وه‌رزى ب رێیا هه‌موو بنگه‌هێن ساخله‌مییێ پێشوازییا قوتابیێن نوو دكه‌ین یێن دچنه‌ باخچه‌یێن زارۆیان و پۆلێن ئێكێ و حه‌فتێ بنه‌ڕه‌تى و چوارێ دواناوه‌ندى بۆ لێنێڕینێ، هه‌روه‌سا بۆ كولیژه‌ و په‌یمانگه‌هان ژى لیژنه‌یه‌ك تایبه‌ت پێكدئینین، لێنێڕینا ئێكێ یا قوتابییان گه‌له‌كا گرنگه‌، تشت ب ساناهى دبیت و تشتێن مه‌زن پێشچاڤ دبن، بۆ نموونه‌ قوتابییه‌ك ده‌مێ بهێت و كێماسییا چاڤێن وى هه‌ر ل قووناغا باخچه‌ى بیننه‌ ده‌ر و چاره‌بكه‌ن، گه‌له‌ك ب ساناهیتره‌ كو ل پاشه‌رۆژێ چاڤه‌كێ خۆ ژ ده‌ست بده‌ت، گه‌له‌ك جاران ئه‌م بۆ ڤێ چه‌ندێ هاریكارییا دایكوبابان دكه‌ین، ئه‌ڤ ساله‌ مه‌ كره‌ فه‌رز ئه‌و قوتابیێ كێماسییه‌ك ژێ ده‌ركه‌ڤیت و بهێته‌ چاره‌كرن، ئه‌م فۆرمه‌یا وى ناداگرین، هه‌تا چاره‌نه‌كه‌ن، پاشى ئه‌ڤ فۆرمه‌یه‌ د گه‌ل قوتابى دچیته‌ قوتابخانه‌یێ و ئه‌م هیڤیى ژ قوتابخانه‌یان دكه‌ین بۆ وان باده‌كێن ساخله‌مییێ ڤه‌كه‌ین و ئه‌و باده‌ك د گه‌ل قوتابییان بچیته‌ قووناغێن د دووڤ دا. باره‌گایێ مه‌ شه‌ش – حه‌فت جاران هاتییه‌ ڤه‌گوهاستن و مه‌ دڤێت جهه‌ك تایبه‌ت بۆ ساخله‌مییا قوتابخانه‌یان بهێته‌ دانان و ئارمانجا مه‌ ئه‌وه‌ ئه‌م ساخله‌مییا قوتابخانه‌یا بكه‌ینه‌ نه‌بنگه‌هه‌ك، به‌لكۆ بكه‌ینه‌ وه‌ك رێڤه‌به‌رییه‌كێ یا ساخله‌مییا قوتابخانه‌یان، یان بكه‌ینه‌ نه‌خۆشخانه‌یه‌ك، ئانكو ده‌مێ ئێك بهێته‌ ده‌ڤ مه‌ پێدڤى چ جهێن دى نه‌بیت، وه‌كو نه‌خۆشخانه‌یا ئازادى، نه‌خۆشخانه‌یه‌كا مه‌زن بۆ قوتابییان بهێته‌ دانان، دا ئه‌م بشێین ب وى كارى راببین، ژ به‌ر كو ئه‌م سه‌ره‌ده‌ریێ د گه‌ل ئێك ژ سێكێن كۆمه‌لێ دكه‌ین و ئه‌ڤ سێكه‌ كو قوتابى نه‌ هه‌لگرێن نامه‌یانه‌ بۆ مالێن خۆ، هه‌كه‌ ئه‌م ره‌وشه‌بیركرنێ بۆ قوتابییان بكه‌ین، ئه‌و وێ نامه‌یێ دگه‌هیننه‌ مالا خۆ، ئانكو ئه‌ڤه‌ ئه‌م شیاین كۆمه‌له‌كێ ب گوهۆڕین، به‌لێ مه‌ ده‌ستێن ئالیێن په‌یوه‌ندیدار بۆ ئه‌نجامدانا ڤى كارى پێدڤێن. دیسا ل ده‌مێ ده‌ستپێكرنا ده‌وامێ ل وه‌رزێ ئێكێ پێدڤییه‌ تیمێن بنگه‌هێ ساخله‌مییێ جاره‌كێ یان دو جاران سه‌ره‌دانا قوتابخانه‌یان بكه‌ن و ل وه‌رزێ دوێ ئه‌م سه‌ره‌دانان دكه‌ین و پتر بارێ خۆ دانینه‌ سه‌ر ره‌وشه‌نبیركرنا ساخله‌میێ، ژ بلى ڤان سه‌ره‌دانان ئه‌م پشكدارییێ د كۆمبوونێن دایكوبابان دا دكه‌ین، هه‌روه‌سا مه‌ بابه‌تێن ده‌مژمێرێ یێن وه‌كو ئه‌نفلاوه‌نزا بالنده‌ و به‌رازان یان نه‌خۆشییا كولێرایێ یێن هه‌ین، به‌لێ ئه‌م هیڤیدكه‌ین ئه‌و راپۆرتێن ئه‌م ل دۆر ره‌وشا ساخله‌میێ بلند دكه‌ین نه‌چنه‌ د ره‌فانكێ دا، هیڤیدارین قوتابى هه‌موو ده‌مان د ساخله‌م بن و هه‌كو پێدڤى مه‌ دبن ئه‌م دێ ب كارێ خۆ رابین.
ئازاد: ئه‌و كه‌سێن سه‌ره‌دانا هه‌وه‌ دكه‌ن ب تنێ بۆ هندێ یه‌ دا ده‌ستووریێ بده‌نێ یان ب دروستى دنه‌خۆشن؟
نوره‌دین: ئه‌ز نه‌ بتنێ گازنده‌یانان ژ قوتابییان دكه‌م، به‌لكو خۆ ژ نوشداران ژى دكه‌م كو مخابن هه‌تا نوكه‌ باش تێگه‌هشتنا ساخله‌مییا قوتابخانه‌یان نه‌هاتییه‌ كرن، به‌لێ زۆربه‌یا قوتابى و مامۆستایان وه‌سا تێدگه‌هن كو كارێ مه‌ ب تنێ ده‌ستووردانا نه‌خۆشیێ یه‌، خوزى وه‌سا ژى با نه‌ ب تنێ ده‌ستووردانا نه‌خۆشابا، لێ هند نه‌خۆش ناهێنه‌ ده‌ڤ مه‌ هندى یێن خۆش، یێن بێ نه‌خۆشى دهێنه‌ ده‌ڤ مه‌ ب تنێ بۆ ده‌ستووردانا نه‌خۆشیێ، له‌وما ل ڤێرێ زیان ب وان مرۆڤان دكه‌ڤیت ئه‌وێن ب دروستى دنه‌خۆش، له‌ورا كارێ مه‌ ل ڤێرێ دبیته‌ وه‌كو بێژینكرنه‌كێ كا كى ب دروستى نه‌خۆشه‌ و كى نه‌یێ نه‌خۆشه‌، ئه‌م گه‌له‌ك ئاسته‌نگان د ڤێرێ دا دبینین و دلێ گه‌له‌ك كه‌سان ژ مه‌ دمینیت و گه‌له‌ك ئاریشه‌ سه‌را ڤێ چه‌ندێ بۆمه‌ په‌یدا دبن.
ئازاد: هوون گه‌له‌ك ب كه‌سێن خۆش و نه‌خۆش ڤه‌ ماندى دبن و گه‌له‌ك ده‌رمان و چاره‌سه‌رى ژى ب هه‌روه‌ دچن، ئه‌رێ هه‌كه‌ ل شوونا هه‌وه‌ جهه‌كێ دى ده‌ستوورى دابانه‌ وان كه‌سێن نه‌یێن نه‌خۆش ئه‌ڤ چه‌نده‌ چاره‌ نه‌دبوو؟

norediin

نوره‌دین: ئه‌ز د ڤێ بۆچوونێ دا نه‌ د گه‌ل ته‌مه‌، چونكو دبێژنه‌ ڤێ بهێنڤه‌دانێ، بهێنڤه‌دانا نه‌خۆشیێ، نه‌تێگه‌هشتنه‌ك د ناڤبه‌را مه‌ و په‌روه‌رده‌یێ و زانكۆیێ دا هه‌یه‌، ئه‌و دبێژن مه‌ ماف نینه‌ ئه‌م ب چ ره‌نگه‌كى بهێنڤه‌دانان بده‌ینه‌ قوتابى یان مامۆستاى و ئه‌ز نه‌ د گه‌ل ڤێ چه‌ندێ مه‌ ب چ ره‌نگه‌كى، یێ نه‌خۆش بلا فرێكه‌نه‌ ده‌ڤ مه‌، دا ئه‌م ب كارێ وى راببین، لێ یێ ئاریشه‌یه‌ك مال هه‌بیت، یێ ئاریشه‌یه‌ك بۆ دروستببیت؛ بۆ نموونه‌ ئێك دێ هێت بێژیت ئه‌ز ژ خه‌و نه‌رابووم و من ئه‌زموون یا هه‌ى، یێ دى دێ بێژیت من سه‌فه‌ره‌كا هه‌ى، ئێك دێ بێژیت من كاره‌كێ جڤاكى یێ هه‌ى، یان ده‌وات یا هه‌ى، مه‌ چ هه‌ڤبه‌ندى د گه‌ل ڤان كاران نینه‌ و كارێ مه‌ نینه‌، ئه‌ز چ بۆ وى بنڤیسم، ئه‌وێ ده‌وات هه‌ى، یان ئه‌وێ ترومبێلا وى ب رێڤه‌ ژ كاركه‌فتى و نه‌گه‌هشتییه‌ ده‌وامێ، بۆچى مامۆستاى ماف نینه‌ ئه‌و ب خۆ ده‌ستووریێ بده‌تێ؟ بۆچى ڤێ شۆلێ هند مه‌زن دكه‌ن؟ هه‌روه‌سا سه‌باره‌ت ئه‌زموونان،  بۆ نموونه‌ هه‌كه‌ 30 قوتابییان ئه‌زموون هه‌بیت 10 دێ بێژنه‌ مامۆستاى ئه‌م نه‌شێین بكه‌ین، بلا مامۆستا وى مافى بده‌ته‌ خۆ بێژیت: دێ ئێكا دى ب هه‌وه‌ كه‌م، دێ بێژیتێ هه‌رنه‌ نه‌خۆشخانێ و دێ 10 كاغه‌زێن لێنێڕینێ ده‌تێ و دێ هێنه‌ ده‌ڤ مه‌ و 10 نه‌وه‌یا ئه‌و دێ كه‌ن و ده‌هان ژى ئه‌م دێ كه‌ین، ژ پێخه‌مه‌ت چ، دا ئه‌زموونێ پێ نه‌كه‌ت و ببنه‌ بهێنڤه‌دان؛ هه‌كه‌ ئه‌م نه‌ده‌ینێ دێ بینه‌ نه‌خۆش مرۆڤ، دێ بێژینه‌ مامۆستاى ته‌ بۆچى وه‌ل ڤان قوتابییان كر؟ دێ بێژیت ئه‌ز نه‌شێم بهێنڤه‌دانێ بده‌مێ و من ماف نینه‌ كاغه‌زا لێنێڕینێ ژى نه‌ده‌مێ، دێ بێژنه‌ مه‌ هوون دختورن بزانن كى یێ ساخه‌ و كى یێ نه‌ساخه‌، یه‌عنى بلا به‌س جلكێن خۆ یان چاكیتێن خۆ ب مه‌ڤه‌ بهه‌لاویسن، من رێزگرتن بۆ وان هه‌یه‌، چونكو ئه‌و نه‌بان ئه‌ز ژى نه‌ دبوومه‌ نوشدار، به‌لێ ئه‌ڤ شۆله‌ خه‌له‌ته‌.
ئازاد: بۆچى سیسته‌مێ دانا بهێنڤه‌دانان ئالۆزه‌ و ب تایبه‌ت بهێنڤه‌دانێن درێژ د گه‌له‌ك قووناغان ڕا ده‌رباز دبن؟
نوره‌دین: ئالۆزییا سیسته‌مى هه‌ر بۆ د ئێك و دو نه‌گه‌هشتنا د ناڤبه‌را په‌روه‌رده‌یێ و ساخله‌میێ دا دزڤڕیت، په‌روه‌رده‌ دبێژیت هوون گه‌له‌ك بهێنڤه‌دانان دده‌ن، ئه‌م دبێژینێ هوون گه‌له‌كا ره‌وانه‌ دكه‌نه‌ ده‌ڤ مه‌، ئه‌ڤجا ل ڤێرێ ئه‌ڤ رێكا درێژ یا ل به‌ر وى كه‌سێ دهێته‌ بهێنڤه‌دانێ یا هاتییه‌ دانان، دا پیچه‌ك یا ب ئاسته‌نگ بیت و ئه‌ڤ بهێنڤه‌دانه‌ یا ب ساناهى نه‌بیت، كارێ مه‌ یه‌ بده‌ین نه‌كو مه‌ نه‌ڤێت بهێنڤه‌دانێ بده‌ین، ئه‌م هیڤیدكه‌ین بهێنه‌ڤه‌دانێ وه‌كو مافه‌ك بۆ نه‌خۆشى بده‌ین، مافێ نه‌خۆشى یه‌ یێ پێدڤى ئه‌م بهێنڤه‌دانێ بده‌ینێ؛ یێ نه‌خۆش نه‌بیتن و ئاریشه‌یێن دى هه‌بن یان واسته‌ك ل ئه‌رده‌كى هه‌بیت، بلا نه‌هێته‌ ده‌ڤ مه‌، خه‌له‌تى ژ مه‌ نوشداران ژى چێدبن، تو نه‌خۆشى دێ ئێڤارى هێیه‌ ده‌ڤ من ل كلینیكا تایبه‌ت و ل وێرێ دێ بۆ ته‌ نڤیسم بهێنڤه‌دان، ب چ شێوه‌یه‌كى ئه‌ز نوشدارم من ل وێرێ ماف نینه‌ بهێنڤه‌دانێ بنڤیسم، هه‌كه‌ تو هاتى و یێ پێدڤى بى ل سه‌ر به‌رپه‌ره‌كێ بچووك بنڤیسم، ئه‌ڤ نه‌خۆشه‌ هاتیه‌ ده‌ڤ من و من دیتییه‌ و ئه‌ڤ نه‌خۆشییا لێ و ئه‌ز هزر دكه‌م پێدڤى بهێنڤه‌دانێ یه‌ و هیڤى ژ نوشدارێ تایبه‌تمه‌ند دكه‌م ئه‌وێ سپێدێ لێنێڕینێ دكه‌ت ئه‌ڤێ به‌رچاڤ وه‌ربگریت، ل وێرێ ژ نوو ئه‌م دێ سه‌حكه‌ینێ، نه‌ تو بچیه‌ كلینیكێ ئێكى بنیاسى یان شه‌رمێ ژ ته‌ بكه‌ت ” ئه‌ڤ تشته‌ هه‌یه‌” راببیت بهێنڤه‌دانێ بده‌ته‌ ته‌ و تو بهێیه‌ ده‌ڤ مه‌ وه‌للا كا بۆ من مۆر بكه‌ن، ئه‌م ل ڤێرێ نه‌روونشتینه‌ مۆران ل كاغه‌زان بده‌ین، ئه‌م یێن روونشتین خزمه‌ته‌كێ بكه‌ین.
ئازاد: هه‌تا چه‌ند رۆژان هه‌وه‌ ماف هه‌یه‌ ده‌ستووریێ، بهێنڤه‌دانێ بده‌ن؟
نوره‌دین: ئه‌ڤ چه‌نده‌ ل دووڤ نه‌خۆشیێ دمینیت، وه‌ك بنگه‌هێ ساخله‌مییێ مافێ سێ رۆژان هه‌یه‌، نه‌خۆشخانێن ئازادى و ته‌نگاڤییان مافێ نه‌ه رۆژان هه‌یه‌؛ هه‌كه‌ ژ نه‌ه رۆژان بۆرى دبیته‌ كارێ لیژنه‌یا نوشدارى، مه‌ وه‌كو ساخله‌مییا قوتابخانه‌یان بۆ هنده‌ك نه‌خۆشان یان نه‌خۆشیان مافێ هه‌ى هه‌تا 14 – 21 رۆژان ژى بهێنڤه‌دانێ بده‌ینێ، بێى ئه‌م ب زڤڕێنه‌ چ ئه‌ردان، ژ به‌ر به‌رژه‌وه‌ندییا قوتابییان، ئه‌و ژى نه‌خۆشیێن ڤه‌گرێن وه‌كو هه‌ودانا مێلاكا ره‌ش، میرخچكان و بنگوهكان.
ل دووماهیێ به‌رپرسێ بنگه‌هێ زانین یێ ساخله‌مییا قوتابخانه‌یا نگۆت:( ئه‌ز سوپاسیا ته‌ دكه‌م و سوپاسییا وان مامۆستایان دكه‌م یێن ئه‌ز ب خێرا وان بوویمه‌ نوشدار و ئه‌ز سه‌رێ خۆ دچه‌مینم بۆ هه‌ر مامۆستایه‌كێ كو ڤان قوتابییان ب ئایندى وان دگه‌هینیت).
باره‌گایێ بنگه‌هێ زانین یێ نوو دكه‌ڤیته‌ پشت نه‌خۆشخانه‌یا ئازادى ل دووماهییا جادده‌یا كۆمه‌لگه‌ها ددانان، دكه‌ڤیته‌ پشت رێڤه‌به‌ریا ساخله‌مییا گشتى و به‌رى نوكه‌ ئاڤاهیێ بنگه‌هێ زانین تێڤه‌ یێ خواندنگه‌ها په‌رستیاریێ بوو.

بابه‌تێن ب ڤێ مژارێ ڤه‌ گرێدای

كومێنته‌كا نوی دانه‌

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *